Zelf bier brouwen

De basis van bier brouwen

We gaan uit van gerstemout, dat online te koop is. Dit is deels ontkiemde gerst, waarvan de kieming op het juiste moment is gestopt. Het bevat veel enzymen, die nodig zijn voor het maken van bier.

• Bij het brouwen van bier moet het zetmeel in graan eerst worden omgezet in vergistbare suiker (maischproces) dat vervolgens in water wordt opgelost.
• Dat zoete water ga je vervolgens koken, filtreren en vergisten. En dan heb je bier.
• Daarna kan het volledig uitgegiste bier in de fles. Doe in iedere bierflesje een theelepeltje suiker voor nagisting op fles. Zo krijg je koolzuur in je bier.

Dat koolzuur is verantwoordelijk voor het 'plop'-geluid en de belletjes die je ziet opstijgen. Omdat de eiwitten in je bier zich hechten aan de koolzuurbelletjes, krijg je hierdoor de bekende schuimkraag.

Maischen

Het zetmeel in het gerstemout moet eerst worden omgezet in suiker. Dit proces noemen we maischen. De gevormde suiker wordt, in een later stadium, omgezet in alcohol. Maar nu eerst het maischen en dat gaat als volgt:

1. Het gerstemout wordt gemalen en vermengd met warm water. Dit noemen we de maisch.
2. De aanwezige enzymen zullen bij de juiste temperatuur (ong. 60°C) hun werk doen en het zetmeel omzetten in vergistbare suiker.
3. Als we alle zetmeel zouden omzetten in suikers krijgen we uiteindelijk, na de vergisting, een zeer droog bier (vergelijk met droge wijn) en dat smaakt niet lekker.
4. Het is de kunst om op het juiste moment de temperatuur op te voeren naar 70°C. Dan gaan de enzymen zich anders gedragen en zetten de zetmeel nog wel om in suikers, echter deze zijn niet vergistbaar.
   Zo kun je voor ieder soort bier de juiste balans bepalen tussen droog en zoet. En het alcoholgehalte.

Koken, filteren & gisten

Na het maischproces filter je de maisch. Daarna kook je de vloeistof, die je nu 'wort' mag noemen, samen met de hop. Hop kun je kopen als wortextract. Je kunt natuurlijk ook hopbellen gebruiken van een hopplant uit eigen tuin.

Hop geeft niet alleen bitterheid aan je bier, het is ook een conserveringsmiddel. Net als alcohol.

Na het koken kun je, als de temperatuur gezakt is, de gist toevoegen. Je bier in wording mag nu lekker gisten. En als de gisting voorbij is, kun je het bier nog een tijdje laten rijpen, voordat je het in de fles doet.

Opgelet!

Werk schoon en geef bacteriën geen kans, zeker niet als het moment van vergisting daar is. Lees er alles over op de pagina's over wijnmaken. Om je eigen biertje te brouwen heb je minimaal nodig:

• Een grote pan, een inhoud van 20 liter is top! Een kleinere pan van 5 à 6 liter kan natuurlijk ook om eerst te proberen.
• Filterdoek. Wil je goedkoop, gebruik dan een stevige in twee stukken geknipte panty.
• Koffiemolen om het graan te malen
• Thermometer
• Witte emmer, geschikt voor voedsel

Maar het kan nog simpeler! Met moutextract maak je zonder veel moeite een lekker smakend bier. Al het 'moeilijke' voorwerk is al voor je gedaan. En je proeft dus snel resultaat van je werk.

Als je dit een paar keer hebt gedaan en de smaak te pakken hebt gekregen, kun je altijd zelf je graan gaan malen en maischen. Moutextract is ook verkrijgbaar in complete zelfbrouwpakketen. Eventueel inclusief gistingsfles of drukvat. Zelfbrouwpakketen kun je kopen in verschillende biersoorten, zoals lager, ale, trappist dubbel en trapist tripel.

Begin simpel. Met onderstaande recepten maak je snel een drinkbaar biertje. Leuk om mee te beginnen en om de smaak te pakken te krijgen. En dat zal vast wel lukken. Proost!

Experimenteerbier

• Doe 4,5 liter water in een pan en voeg 30 gram gedroogde hop en 500 gram moutextract toe.
• Breng aan de kook en laat een uur zachtjes doorkoken.
• Filtreren en als de vloeistof voldoende is afgekoeld, voeg je een halve theelepel gedroogde biergist toe.
• Zet de pan 5 dagen op een warme plek, afgedekt met een schone theedoek.
• Iedere dag even roeren, het schuim er af spatelen en dan snel de doek er weer over.
• Na vijf dagen als je bier uitgegist is (controleren met hydrometer), kun je bottelen.
• Doe in ieder flesje een theelepeltje suiker. Hevel je bier in de flessen en dop ze af. Beugelflesjes gebruiken kan natuurlijk ook! Na 10 dagen op een warme plek kun je genieten van je eigen gebrouwen bier.

Simpel-bier

Een licht biertje en nog steeds simpel om te doen volgens onderstaand recept.

• Doe 18 liter water in de grote pan, en voeg daar 1,5 Kg suiker aan toe.
• Voeg een (thee)zakje met 180 gram gedroogde hop toe.
• Voeg 1 Kg moutextract, opgelost in 2 liter heet water, toe.
• Aan de kook brengen en 20 minuten zachtjes laten doorkoken.
• Dan de zakjes met hop er uit halen, zonder ze uit te knijpen.
• Zet de pan op een warme plek en doe de gist er in als de wort voldoende is afgekoeld. Dek de pan af met een doek.
• 10 dagen laten gisten, iedere dag even roeren, het schuim er af halen en de doek er weer over.
• Wil je helder bier, dan klaren met 7 gram vislijm wat je eerst met een beetje van het bier meng. Dit laat je drie dagen inwerken. Je kunt je ambachtelijke bier natuurlijk ook laten klaren in de fles.
• Wees er zeker van dat de gisting voorbij is (controle met hydrometer) voordat je gaat bottelen.
• Doe in ieder flesje een theelepeltje bruine suiker. Hevel je bier in de flessen en dop ze af. Zet ze 3 tot 6 weken op een warme plek.

Opgepast!

Wees voorzichtig als je bier bottelt en suiker gaat toevoegen voor nagisting op de fles. Als de druk te hoog oploopt kan een fles exploderen. Je kunt af en toe even een flesje testen door tussentijds de dop er af te halen, en vervolgens opnieuw te doppen.

Er zijn ook drukbestendige vaatjes verkrijgbaar, waarin je je bier kunt laten vergisten. Ze zijn voorzien van een overdrukventiel en dat maakt dat je ze ook als drukvat kunt gebruiken, van waaruit je het uitgegiste bier rechtstreeks in je glas kunt tappen. Leuker kan het niet. Proost!

Lees je in

Waarom het wiel opnieuw uitvinden als er veel informatie en kennis beschikbaar is? Voor de theorie van bier brouwen, recepten en bierbrouwpakketten, klik je hier.

Handige links

Als je meer wilt weten over het brouwen van bier, kunnen onderstaande links best handig voor je zijn. En als je de smaak te pakken krijgt, koop dan een goed boek over bierbrouwen, waar alles uit de de doeken wordt gedaan over hoe je de lekkerste bieren zelf kunt brouwen.