wildlife

Egels

Egels (Erinaceus europaeus) behoren tot de oudere diersoorten maar zijn er in aantal, de laatste jaren, op achteruit gegaan. Aanleg van wegen, stadsuitbreiding, landbouwgif en bodemverontreiniging zijn enkele van de oorzaken. Daarom staan ze op de lijst van beschermde dieren. Je mag ze dus niet meenemen of verstoten uit je tuin.

Als zijn leefomgeving goed is zal hij met plezier in je tuin gaan wonen. En daar kan je zelf heel veel aan doen. Ook als je net in een nieuwbouwwijk bent gaan wonen, kan je de tuin voorbereiden op toekomstige bewoning door een egelfamilie. En hoe leuk is het, als je zijn voetafdrukken in je tuin ontdekt.

Wanneer een egel in je tuin aan je gewend is geraakt, kan het zonder meer gebeuren dat hij onder je tuinstoel door schuifelt, terwijl jij daarop geniet van het zonnetje. Maar meestal komt hij pas tevoorschijn na zonsondergang en gaat dan op zoek om zijn kostje bij elkaar te scharrelen.

egels-in-de-tuin
Jonge egels op verkenning in de achtertuin
foto: Lars Karlsson

Anatomie

Een egel heeft zo'n 6000 stekels van 1 tot 2 cm lang, waarmee rug en kop zijn bedekt. Als hij zich bedreigt voelt kan hij zich tot een bal oprollen en beschermd zichzelf zo tegen vijanden.

Egels kunnen erg goed ruiken. Als hij gezond is, heeft hij net als de hond, een hele natte neus.

Boven zijn gehemelte heeft de egel nog een extra zintuig; het zogenaamde orgaan van Jacobson. Dit zintuig is gevoelig voor nieuwe luchtjes, die de egel nog niet kent.
Als een egel een voor hem nieuwe geur ruikt, zorgt dit orgaan er voor dat er veel speeksel wordt aangemaakt. Daardoor kan de egel de nieuwe geur goed in zich opnemen, zodat hij het een volgende keer herkent.

Voortplanting

Als een egel 9 tot 11 maanden oud is, is hij in staat om zich voort te planten. Een mannetjes loopt 's nachts soms wel enkele kilometers om een vrouwtje te zoeken. Na de paring betrekken ze samen de woning van het vrouwtje. Meestal krijgt ze 5 - 7 jongen in een nest en soms twee maal een nest in een jaar.

Voordat de jongen geboren worden, verjaagd de egelin het mannetje. Dat doet ze omdat ze het beschikbare voedsel nodig heeft voor haar jongen en het mannetje gaat dan weer zijn eigen weg.

Na drie weken gaan de ogen en oren open. De egeltjes zijn dan behaard en hebben al stekels. Dan verlaten ze af en toe ook het nest en volgen hun moeder om voedsel te zoeken.

Na 2 tot 3 maanden zijn de jongen zelfstandig en verdrijft de moeder ze. Ze blijven daarna vaak bij elkaar, ook tijdens de winterslaap.

nest jonge egels
Nog maar heel jong - foto: karlvanginderdeuren.be
Baby-Erinaceus-europaeus
Nog maar 1 dag oud - foto: T137 op wikipedia (cc)

Egelvoer

Egelhuis

Woon- en leefgebied

Egels wonen van nature in bosrijke gebieden. Daar kunnen ze gemakkelijk nestmateriaal vinden en zich goed verstoppen. Tegenwoordig wonen egels overal waar genoeg voedsel te vinden is en waar schuilplaatsen zijn.

Ze wonen vaak in een zelfgemaakt hol onder een heg of dicht struikgewas maar een oud konijnenhol of een plek onder een oud kippenhok in je tuin is ook mogelijk. Hij kan er jaren blijven wonen. Hij maakt er zijn nest van gras, bladeren, planten en mos.

Overdag slaapt hij meestal maar 's nachts trekt hij er op uit. Meestal doet hij dat drie keer per nacht, eerst bij de schemering, dan omstreeks middernacht en nog een keer tegen zonsopgang. Hij blijft dan gemakkelijk een paar uurtjes aktief. Hij eet insecten en slakken maar ook ander lekkers wat hij tegenkomt. Dat kan een afgevallen appel zijn maar ook een broodkorst die je voor de vogels in je tuin gelegd had.

In de herfst eet hij extra veel want in de winter slaapt hij tot het voorjaar aan toe. Hij verliest dan wel tot een derde van zijn gewicht.

egel-voetafdruk
Voetafdrukken van een egel in je tuin - foto: James Lindsey
[CC BY-SA 2.5 or CC BY-SA 3.0 ], via Wikimedia Commons


Egelsporen

Het kan best zijn dat er een egel in je tuin woont zonder dat je er ooit iets van hebt gemerkt. Maar als je voetafdrukken ziet zoals op de foto, dan kan je er zeker van zijn dat er een egel in je tuin is geweest. Er zijn ook andere sporen te vinden zoals de keutels die hij achterlaat.

Er zijn ook minder prettige sporen. Hoewel egels insecteneters zijn, lusten ze ook bessen en ander fruit.
Als je ontdekt dat er 's nachts van je aardbeitjes in de tuin is gegeten, dan kan je serieus aan een egel denken. En dat is dan weer een minder prettig spoor wat hij achterlaat.

Wees voorzichtig met het afdekken van aardbeien en ander fruit. In een net kan een egel verstrikt raken en dat overleefd hij meestal niet. Als je je aardbeien met een net wil afdekken, om ze te beschermen tegen vraatzuchtige vogels, hang dit dan hoog genoeg op. Dan kan een egel zich er niet in vast lopen.
Om je aardbeienveldje heen kan je een afscherming maken die hoog genoeg is om egels tegen te houden.

egelkeutel
Drie tot 4 cm lang en vaak herken je nog voedselresten
foto: jeannesweblog.nl


Een blind vertrouwen in de overheid, is de grootste vijand van de waarheid (Albert Einstein).
Wij onthouden ons van iedere verantwoordelijkheid, m.b.t. fouten in de informatie, eventuele schadelijkheid van vermelde stoffen en eventuele schadelijke gevolgen van het werken met deze stoffen of van het opvolgen van recepten op deze website.
copyright © 2024 -
vindikhier.nl - all rights reserved