keukentechnieken

Jam, confiture, gelei, marmelade en compote

Wat zijn de verschillen

Jam
Jam is een dik mengsel, meestal gemaakt van stukjes of fijngemalen fruit met suiker en pectine, soms met pectine-vervangers als agar-agar. Jam heeft een dikke smeerbare structuur.

Confiture
Confiture is een jam waarbij hele vruchten worden gebruikt, al vallen die tijdens het koken veelal in stukken uiteen.

Gelei
Gelei is gemaakt van het sap van vruchten, plus toegevoegde suikers en geleermiddel.

Marmelade
Marmelade is een jam van citrusvruchten, waarbij stukjes van de schil worden gebruikt. Deze bepalen deels de structuur maar vooral de (wat bittere) smaak. Omdat marmelade vaak lang ingekookt wordt, doen de van nature aanwezige pectines hun werk en hoeft er geen pectine of ander geleermiddel te worden toegevoegd.

Compote
Compote is een minder dik mengsel, met de structuur van moes, dat wordt gemaakt van fruit met suiker. Er wordt geen geleermiddel gebruikt. Wel worden er vaak specerijen of likeur toegevoegd. Compotes kunnen warm of koud worden gegeten.

jam-maken

Over suiker en geleren

Jam maak je met suiker want dat conserveert. Van oorsprong werd doodgewone kristalsuiker gebruikt. Tijdens het jam koken liet je van tijd tot tijd een druppel van de gloeiendhete massa op een koud bord vallen. Wanneer dat dan stolde was de jam klaar.

Het proces van geleren werd veroorzaakt door de pectines die in de vruchten aanwezig waren. Omdat het pectinegehalte per fruitsoort en ook nog per jaar verschilt, was dit niet altijd even gemakkelijk. Vooral bij vruchten met een laag pectine gehalte, zou een kant en klare suiker met daaraan voldoende pectine toegevoegd erg handig zijn. Dus kwam die er ook.

Koperen Jampan

Geleisuiker

Gelukkig zijn de kant en klare geleisuikers al weer vele jaren in de handel. De toegevoegde pectine zorgt er voor dat de jam of gelei die je maakt gemakkelijk kan geleren.

Citroenzuur

Het citroenzuur in de geleisuiker zorgt ervoor dat de pectine optimaal werkt. Als je jam maakt van erg zoet fruit dat weinig zuur bevat, kun je extra citroensap bijvoegen. Dat helpt de pectine en het verbeterd en versterkt de smaak.

Pectinegehalte

Pectinegehalte hoog
Aalbes, appel, braam, citroen, grapefruit, kruisbes, kweepeer, limoen, passievrucht, pruim, sinaasappel, zwarte bes

Pectinegehalte gemiddeld
Abrikoos, bosbes, druif, framboos, mandarijn

Pectinegehalte laag
Aardbei, ananas, banaan, granaatappel, kers, kiwi, mango, meloen, nectarine, peer, perzik, rabarber, vlierbes, vijg

Suikergehalte

Suiker is niet echt een gezond product maar het suikergehalte bepaalt wel de houdbaarheid van je product. Zeker nadat je de pot hebt geopend is dit van belang. Daarnaast geeft suiker de jam zijn structuur. Het is een kwestie van balans zoeken tussen smaak, gewenste houdbaarheid en een gezond gevoel over je product. 'Geleisuiker Speciaal' van Van Gilse is naar ons idee een zeer goed smakend alternatief voor de traditionele geleisuiker. Minder zoet en nog steeds een goede structuur van het eindprodukt.

Jam Trechter

van gilse geleisuiker
Geleisuiker
1 kg suiker op 1 kg fruit
verhouding 1:1
50% suiker in de jam

Geleisuiker Speciaal
500 gr suiker op 1,25 kg fruit
verhouding 1:2,5
28,5% suiker in de jam

Geleipoeder
250 gr suiker op 1 kg fruit
verhouding 1:4
20% suiker in de jam

Weckketel

Suikervrije jam

Eigenlijk mag hier niet van een jam gesproken worden maar van een fruitspread. De geleisuiker van 'Greensweet Stevia' is gemaakt van zuivere stevia als natuurlijke suikervervanger en Agar Agar als vegetarisch geleermiddel. De naam geleisuiker is bij dit product eigenlijk verkeerd gekozen, aangezien er geen echte suiker in zit. Onze recepten gaan uit van 'echte' geleisuiker. Greensweet Stevia, geeft een supergezonde fruitspread met een laag gehalte aan suikers. De korte houdbaarheid kan een nadeel zijn.

Welk Keukengereedschap

Naast fruit, geleersuiker en jampotten is het handig om de volgende zaken bij de hand te hebben:

  • 1 pan om de jam of confiture in te maken
  • 1 grote pan om de potten in te steriliseren
  • 1 tang om de potten uit het kokende water te halen
  • 1 stamper of staafmixer
  • 1 kookwekker
  • 1 houten pollepel
  • 1 soeplepel
  • 1 trechter met wijde opening
  • 1 ovenwant

Zo maak je het:

  1. Doe de schone jampotten in een voldoende grote pan met water, zodat ze helemaal onder de waterspiegel staan. Breng het water aan de kook en laat maar lekker zachtjes pruttelen.
  2. Doe in een andere pan het fruit en maak het kleiner met een stamper of helemaal fijn met de staafmixer. Ergens er tussenin kan natuurlijk ook.
  3. Voeg de geleisuiker toe en breng de massa al roerend aan de kook. Ondertussen doe je de deksels ook nog even bij de potten in het kokende water.
  4. Na de door de suikerfabrikant opgegeven kooktijd moet de jam direct in de pot.
  5. Met een tang haal je de potten en deksels uit het kokende water en laat ze op zijn kop uitlekken.
  6. Zo snel mogelijk vullen middels een jamtrechter met brede opening en direct afsluiten. Een ovenwant is erg praktisch want brandwonden doen zeer!
  7. De potten op zijn kop volledig laten afkoelen.


    1. Tip!

      • Maak je pot af met een mooi etiket.
      • Geef eens een potje weg. Daar maak je vrienden mee.
zelfgemaakte-jam

'Enjoy Life'




Een blind vertrouwen in de overheid, is de grootste vijand van de waarheid (Albert Einstein).
Wij onthouden ons van iedere verantwoordelijkheid, m.b.t. fouten in de informatie, eventuele schadelijkheid van vermelde stoffen en eventuele schadelijke gevolgen van het werken met deze stoffen of van het opvolgen van recepten op deze website.
copyright © 2024 -
vindikhier.nl - all rights reserved