Kruiden en specerijen in de keuken

Kruiden 'The Basics'

Verse kruiden verbeteren de smaak, het uiterlijk en de voedingswaarde van het voedsel dat we eten. Een eenvoudig gerecht kan worden omgevormd tot een gastronomisch maal, door het toevoegen van wat verse kruiden als aanvulling op de belangrijkste ingrediënten.

Veel kruiden en specerijen koop je, gedroogd en in een klein potje verpakt, bij de buurtsuper. Lekker gemakkelijk maar daar betaal je dan wel de hoofdprijs voor. Het lijkt ook of steeds meer kruiden in de super worden vervangen door kant en klare kruidenmengsels met namen als: kipkruiden, pizzakruiden en patatkruiden.

Oosterse Markt

Gelukkig zijn er nog winkels met een groot aanbod kruiden waarmee je zelf je mix kunt maken als je dat wilt. Als je inspiratie op het gebied van kruiden en specerijen wil opdoen, stap dan eens een toko binnen. En als je helemaal uit je dak wil gaan, ga dan eens naar De Oosterse Markt in Beverwijk. Daar vindt je een overweldigend aanbod aan heerlijke kruiden en specerijen. Als je toevallig bevriend bent met de eigenaar van je buurtsuper, neem hem dan vooral mee en geniet van het schaamrood dat op zijn kaken verschijnt als hij de superlage prijzen daar ziet.

Kruidenplantjes kopen

Bij veel kwekerijen koop je voordelig een kruidenplantje en ook bij veel buurtsupers kun je terecht voor kruidenplantjes als basilicum, bieslook en dille.

Een eigen kruidentuintje?

Moeilijk is het niet. Van een paar plantjes in je vensterbank of een paar potjes in de tuin tot een volwaardige kruidentuin in vaste grond. Mogelijkheden genoeg. Let bij de aanleg van een kruidentuin wel op een paar belangrijke zaken, zorg er voor dat je plantjes zich thuis voelen in de grond waarin je ze hebt geplant.

Kruiden drogen en bewaren

Het drogen van versgeplukte kruiden doe je op een, liefst donkere, droge plek. Zorg voor genoeg ruimte voor de kruiden onderling, zodat schimmel geen kans krijgt. Ook buitenshuis, bijvoorbeeld onder het dak van een schuur, kun je kruiden drogen. Bescherm de kruiden tegen insecten en ongedierte! Afhankeljk van de weersomstandigheden zullen je kruiden daarna binnenshuis wellicht nog moeten nadrogen.

Zijn je kruiden goed droog, dan kun je ze verpulveren en opslaan in goed afsluitbare luchtdichte potjes. Weckpotjes zijn hiervoor ideaal.

Koken met kruiden

Bij het koken met kruiden zijn er geen harde regels. Experimenteer volop want enthousiasme is het belangrijkste ingredient. Veel van de op deze website vermelde toepassingen van kruiden zijn met experimenteren ervaren.

Waar je 'harde' kruiden (zoals laurier) bij het kookproces vaak direct al kunt toevoegen, doe je dit bij 'zachte' kruiden meestal aan het eind van het kookproces, zodat smaak en aroma niet verloren gaan.

Werkje vooraf

Was verse kruiden voor gebruik in koud water en dep ze droog in een schone theedoek. Vaak worden van kruiden de bladeren gebruikt maar soms ook de stengel, de knollen, vruchten en zaden. Al dan niet gedroogd of vermalen.

Zachte bladeren

Als de planten zachte, weelderige bladeren hebben, voeg de gehakte kruiden dan pas toe aan het einde van het koken, om volle smaak, kleur en voedingswaarde te behouden. Denk aan peterselie, kervel, bieslook, basilicum, munt, koriander, dille.

Hardere bladeren

Kruiden met hardere bladeren geven over het algemeen een sterkere smaak en worden meestal toegevoegd aan het begin van koken.
Denk aan salie, rozemarijn, tijm, winter bonenkruid.
Deze kruiden kunnen ook worden toegevoegd aan het einde van het koken, maar in dit geval moeten ze zeer fijn gehakt en spaarzaam gebruikt worden. Hele takjes kunnen worden toegevoegd aan soepen, stoofschotels, ovenschotels, braadvlees en marinades. Ze worden verwijderd voor het opdienen.

Zeer taaie kruiden

Deze worden toegevoegd aan gerechten die lang en langzaam koken vereisen, zoals soepen, stoofschotels, ovenschotels en gebraden vlees. Ze worden verwijderd voor het opdienen, denk aan kruidnagels en laurierblad.

Zaden van kruiden

Gebruik heel zaad en vermaal het pas voor gebruik, voor een maximale smaak. Roosteren van het zaad versterkt de smaak en dat roosteren doe je zo:
Verhit een - liefst gietijzeren - pan met dikke bodem, voeg de zaden toe en schep of roer op zacht vuur, tot ze lichtbruin worden en hun aroma gaan vrijgeven. Gebruik de hele geroosterde zaden direct in je gerecht, of laat ze afkoelen voordat je ze gaat vermalen.

Welke kruiden in de keuken

Een mooi assortiment waarmee je niet snel mis zult grijpen, bestaat uit onderstaande kruiden en specerijen.